شگردهای روایی در نوشته های عبدالکریم قشیری: بررسی موردی رساله قشیریه

زیبائی, منیرة; الغرابی, إبراهیم علی نعیثل

doi:10.22034/jisall.2025.509208.1039

شگردهای روایی در نوشته های عبدالکریم قشیری: بررسی موردی رساله قشیریه

نوع المستند : المقالة المحکمة

المؤلفون

منیرة زیبائی ¹

إبراهیم علی نعیثل الغرابی ²

¹ أستاذة مساعدة، قسم اللغة العربیة وآدابها، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة فردوسی. مشهد، إیران.

² طالب دکتوراه، قسم اللغة العربیة وآدابها، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة فردوسی. مشهد، إیران.

10.22034/jisall.2025.509208.1039

المستخلص

شگردهای روایی در شکل دهی به ساختار متن و تأثیر آن بر خواننده، نقش محوری دارند. نویسنده از این شگردها برای داستان پردازی استفاده می کند و به کمک آنها اندیشه ها و نظریات خود را به دیگران منتقل می کند. رساله قشیریه از آنجایی که حاوی اخبار و داستان های متعدد است و به نقل و حکایت به عنوان جزء لاینفک فرایند روایت تکیه دارد، به همین دلیل نمونه ی خوبی است که می توان آن را از منظر روایت شناسی مورد بررسی قرار داد. این مقاله با تکیه بر روش تحلیلی و با هدف تبیین شگردهای رواییِ به کار رفته در رساله قشیریه از قبیل: تکنیک زمان، مکان، چند صدایی متن، و چگونگی پیرنگ و غیره به تجزیه و تحلیل متون این کتاب می پردازد. دستاوردهای پژوهش حاکی از آن است که قشیری علاوه بر تبحر در چگونگی استفاده از عناصر روایی، در کاربست این شگردها، به ویژه صدای متن نیز موفق عمل نموده است. بخصوص آنجا که می کوشد صدای خود و سایر شخصیت ها را به گوش مخاطب برساند و با مخاطب و حواس او یک کانال ارتباطی برقرار کند و این امکان را برای او فراهم نماید تا به فضای فکری داستان وارد شود.

الكلمات الرئيسية

شگردهای روایی

زمان و مکان

صدای متن

رساله قشیریه

الموضوعات الرئيسية