دراسات متعددة التخصصات فی اللغة العربیة وآدابها

دراسات متعددة التخصصات فی اللغة العربیة وآدابها

3. بینامتنیت قرآنی در شعر عبدالله بن رواحه در پرتوی نظریه ژولیا کریستوا: بررسی و تحلیل اشعار جهادی شاعر در غزوه خندق

نوع المستند : المقالة المحکمة

المؤلف
استاد مدعو، گروه الهیات، دانشکدة علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران.
المستخلص
اسلام تأثیر آشکاری بر ادبیات و آداب و رسوم مردم صدر اسلام گذاشت. بررسی اشعار عبدالله بن رواحه، جلوه‌های این تأثیر را از واژگان و مفاهیم قرآن کریم آشکار می‌کند. در این پژوهش، با رویکرد توصیفی تحلیلی، به بررسی تأثیر قرآن کریم بر اشعار او در محدوده زمانی غزوه خندق، در چارچوب بینامتنیت قرآنی، بر اساس نظریه ژولیا کریستوا، می‌پردازیم. نتایج به دست آمده پس از بررسی شعر او در سه رکن بینامتنیت؛ نفی جزئی، متوازی و کلی، بیانگر وجود بینامتنیت قرآن کریم، آنطور که ژولیا کریستوا بیان می‌کند، است. از منظر نفی جزئی، پیوند عمیقی بین متن حاضر و غایب می‌یابیم، یعنی شاعر از عین واژگان قرآن کریم کمتر استفاده کرده و بیشتر از کلماتی که قرابت معنایی با الفاظ قرآن کریم دارد استفاده می‌کند، و مفاهیم اشعار او نیز ادامه مفاهیم قرآن کریم است. از منظر نفی متوازی، شاعر از مضامین قرآن کریم الهام می‌گیرد و با حفظ جوهره اصلی آن، مفاهیم جدید خود را بیان می‌کند و بدین ترتیب هماهنگی کاملی میان آن دو ایجاد می‌کند. شاعر خود را بر مفاهیم الهام گرفته از قرآن کریم محدود نکرده، بلکه اشعاری با مفاهیم: توفیق ایمان، و به دنبال آن امتحان، و سپس پیروزی در آن به وسیله مغفرت سروده است که بیانگر حکمت و فلسفه عمیق شاعر است. این مفاهیم که تحت چارچوب نفی کلی، ارائه کرده‌ایم با قرآن کریم مغایرت ندارد. در پایان شاعر از دو رکن نفی جزئی و متوازی تقریبا به طور مساوی بهره می‌برد، اما از نفی کلی بسیار محدود استفاده می‌کند.
الكلمات الرئيسية
الموضوعات الرئيسية

المجلد 2، العدد 1 - الرقم المسلسل للعدد 3
الربیع و الصیف 2025
مارس 2025
الصفحة 49-68

  • تاريخ الاستلام 28 إبريل 2025
  • تاريخ المراجعة 19 يونيو 2025
  • تاريخ القبول 02 أغسطس 2025
  • تاريخ النشر 23 أغسطس 2025