در فارسی، اسم مصدر یائی از پسوند یاءِ مصدری به علاوۀ پایه یعنی اسم یا صفت یا فعل گروه مضارع یا  ماضی و یا اسم عمل (اسم مصدر دال بر پیشه) ساخته می‌شود. این تنوع ساخت باعث تنوع معادل عربی آن می‌شود. در زبان عربی اسم مصدر هست ولی معمولاً اسم مصدرهای یائیِ فارسی با اسم مصدر عربی معادل‌یابی نمی‌شود بلکه با یکی از انواع مصدر اصلی به‌صورت واژه یا گروه اسمی و یا با مصدر صناعی معادل‌یابی می‌شود. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی در تلاش است به معادل‌یابی عربی برای اسم مصدر یائیِ فارسی بپردازد. مصدر بسیط آن است که فاعل یا مفعول یا قید یا بعضاً صفت نداشته باشد؛ ولی مرکب یکی از این چهارتا را دارد. در این چهار نوع، گونۀ متعدی باواسطه (دارای حرف جرّ خاص) با گونۀ قیدداری که قید آن، گروه جار و مجروری است متفاوت است. پسوند یاءِ مصدری در فارسی با پسوند «--یّة» در مصدر صناعی عربی تقریباً همسان‌اند. در عربی مصدر صناعی لازم است؛ ولی در فارسی فقط آن اسم مصدرهای یائی‌ای که پایۀ صفتی دارند با مصدر صناعی عربی از لحاظ همیشه لازم‌بودن همسان‌اند. اسم مصدر یائی  اگر معنا و کاربرد مجازی پیدا کند معمولاً با عبارت توضیحی در عربی معادل‌یابی می‌شود و گاهی با تک‌کلمه یا با یک گروه اسمی. از میان اسم مصدرهای یائیِ فارسی گونه‌ای که در پایۀ فعل گروهی‌اش مفعول و یا قید هست زایا و پربسامد است. در عربی مصدرهای مرکبی که معادل اسم مصدر یائی فارسی‌اند و ساختمان (مصدر + مفعول/مصدر + فاعل) دارند زایا و پربسامدند.