روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

5.تحلیل میان‌رشته‌ای شخصیت در رمان «فی قلبی أنثی عبریة» بر اساس نظریه انسان‌گرایانه کارل راجرز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران. ایران.
10.22034/jisall.2026.581785.1120
چکیده
رمان با بازنمایی لایه‌های پنهان روانی شخصیت‌ها، پیوندی عمیق با دانش روان‌شناسی برقرار می‌کند و از این رهگذر، امکان خوانشی میان‌رشته‌ای را فراهم می‌آورد که در آن، متن ادبی نه‌تنها روایتی هنری، بلکه میدانی برای آزمون مفاهیم روان‌شناختی به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی تجلی نظریه شخصیت‌پردازی کارل راجرز در رمان «فی قلبی أنثی عبریة» اثر خوله حمدی، به بررسی مؤلفه‌های بنیادین این نظریه از جمله خودپنداره، خودشکوفایی، نیاز به توجه مثبت و هماهنگی یا ناهمخوانی خویشتن پرداخته است. این پژوهش با رویکردی میان‌رشته‌ای و با تلفیق روش‌های تحلیل روایت در ادبیات عربی و روان‌شناسی انسان‌گرایانه، به تحلیل شخصیت‌های داستانی بر اساس چارچوب نظری راجرز می‌پردازد و سطح تعامل میان‌رشته‌ای آن از نوع تلفیق مفهومی و روش‌شناختی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحول شخصیت‌ها در این رمان، برخلاف رویکردهای جبرگرایانه، در بستر مفاهیمی چون پذیرش بی‌قیدوشرط، آزادی اراده و گفتمان شکل می‌گیرد و شخصیت‌ها با وجود فشارهای محیطی و اجتماعی، مسیر حرکت از خودپنداره‌های محدودکننده به سوی تحقق انسان کامل را با تکیه بر آگاهی هوشیارانه، توانایی تصمیم‌گیری و بهره‌گیری از راهنمایی‌های صحیح طی می‌کنند. این پژوهش با ارائه الگویی میان‌رشته‌ای برای تحلیل روان‌شناختی شخصیت‌های داستانی، افق‌های تازه‌ای در روایت‌پژوهی عربی می‌گشاید و نشان می‌دهد که چگونه ادبیات داستانی عربی می‌تواند به‌عنوان عرصه‌ای برای بازنمایی و آزمون نظریه‌های روان‌شناختی عمل کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 3، شماره 1
شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 25 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 04 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 08 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405