روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

تحلیل میان‌رشته‌ای کارکرد تداوم روایی در بازنمایی مقاومت، با مطالعه رمان ستائرالعتمة از منظر نظریه ژرار ژنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی
10.22034/jisall.2026.590107.1145
چکیده
زمان از کلیدی‌ترین عناصر روایت به شمار می‌رود که با تحلیل آن میتوان به نتایجی در امتداد معنای داستان دست یافت. ژرار ژنت از ساختارگرایان فرانسوی است که نظریه‌ی زمان روایی را ذیل سه عنصر نظم، تداوم و بسامد بررسی می‌کند. رمان «ستائرالعتمة» نوشته‌ی ولید الهودلی، نمایانگر نود روزه‌ی پر تب وتابِ عامر (قهرمان داستان) در سیاه‌چاله‌ی صهیونیسم است. پژوهش حاضر با رویکردی میان‌رشته‌ای و با تکیه بر نظریه‌ی زمان روایی ژرار ژنت، به تحلیل کارکرد مؤلفه‌ی تداوم در ساختار روایی این رمان می‌پردازد. این پژوهش از آنرو در زمره‌ی مطالعات میان‌رشته‌ای قرار می‌گیرد که روایت‌شناسیِ ژنت، خود به‌مثابه‌ی حوزه‌ی مرزی، امکانِ تعامل با رشته‌هایی چون زبانشناسی، فلسفه و روانشناسی را فراهم می‌آورد و کاربستِ آن در تحلیل متنی اسارت‌محور، افق‌های تازه‌ای برای خوانشِ تلفیقیِ متن می‌گشاید. با استناد به متن رمان، مقاله نشان می‌دهد که چگونه نویسنده با به‌کارگیری هوشمندانه‌ی چهارگونه‌ی تداوم (درنگ توصیفی، حذف، خلاصه و صحنهی نمایشی) ریتم روایت را به ابزاری هنری برای بازنمایی فرآیندهای ذهنی قهرمان، فشار روانی بازجویی‌ها و مقاومت در برابر شکنجه تبدیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد الهودلی با بهره‌گیری از درنگ توصیفی به جزئی‌پردازی فضای زندان، شخصیتها و حالات روانی قهرمان پرداخته و از صحنه‌ی نمایشی برای باورپذیری دیالوگها استفاده کرده است. حذف صریح و خلاصه نیز برای فشرده‌سازی رویدادهای کمرنگ‌تر به کار رفته‌اند. نتایج تأکید می‌کند که نویسنده با ترکیب هوشمندانه‌ی این تکنیکها، زمانمندی روایت را به عنصری مؤثر برای انتقال اضطراب، استقامت و پیچیدگی‌های روانی شخصیت اصلی تبدیل کرده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 07 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 11 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 11 شهریور 1405