مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

بررسی جلوه‌های هنجارگریزی نحوی و معنایی در شعر مظفّر نواب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه علوم قرآن و تفسیر، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، کرمانشاه، ایران.
چکیده
هنجارگریزی همواره یکی از مؤثرترین روش‌های برجسته سازی زبان شعر بوده است. این پدیده در شعر معاصر عربی اهمیت فراوانی دارد، تا آنجا که مفهوم یک شعر، گاه بر محور آن می‌چرخد. مظفر نواب شاعر معاصر عراقی، از جمله شاعرانی است که هنجارگریزی نحوی و اسلوبی در شعرش نمود خاصی دارد. یکی از دلایل عمده هنجارگریزی نواب، به اهمیّت بیان مفاهیم شعری‌اش باز می‌گردد؛ چرا که سعی شاعر بر آن است تا با بهره‌گیری از اسلوب‌های خاص شعری به کارگیری جلوه‌های مختلف هنجارگریزی صرفی نحوی و معنایی در اشعار خود، مخاطب راجهت همراهی با آرمانهای فلسطین بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد. وی برخلاف بسیاری از شعرای آرمان گرا که خود را محصور در الفاظ و عبارات عامه پسند و ادبیات خاص گفتاری می‌کنند، تنها هدفش صرفاً انتقال مفاهیم ذهنی خود به مخاطبان است. با توجه به این رویکرد شاعر در استفاده از اسلوب‌های بیانی، پژوهش حاضر بر آن است که با تحلیل و بررسی زبان شعری مظفر نواب، جلوه‌های مختلف هنجارگریزی وی را در حیطه مباحث نحوی و معنایی مورد واکاوی قرار داده است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که عمده هنجارگریزی شاعر در مباحث نحوی و در موضاعاتی چون: «شیوه‌های بیان جملات شرطی، نحوه بازتاب جملات اسمیه، استعمال حروف ندا و...» و در بحث معنایی در مواردی چون «جلوه‌های حس آمیزی، تشبیه، تکرار، پارادوکس، تشخیص، گفتار عامیانه و...» تجلی یافته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
بهار و تابستان 1403
شهریور 1403
صفحه 47-72

  • تاریخ دریافت 08 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 16 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403