مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

واکاوی تقابل اندیشه‌های اگزیستانسیالیستی در داستان‌های شهیده بنت‌الهدی صدر و صادق هدایت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
چکیده
بنت‌الهدی صدر و صادق هدایت ازجمله ادبایی هستند که هرکدام با رویکردی متفاوت، ادبیات و به­ ویژه داستان را وسیله­ای برای بیان اندیشه­های خود قرار دادند و بر طیف وسیعی از خوانندگان تأثیر گذاشته­اند. خوانندۀ آثار این دو نویسنده، در لابه­لای حوادث داستان و از زبان شخصیت­های مختلف با پرسش­های و دغدغه­های وجودی متعددی روبرو می­شود که ذهن و اندیشه او را به تکاپو وا‌می‌دارد. در نوشتار حاضر سعی شده به شیوه توصیفی-تحلیلی دوسویه برخی اندیشه­های اگزیستانسیالیستی همچون انتخاب و اختیار، زن و مرگ در آثار بنت‌الهدی صدر و صادق هدایت مورد واکاوی قرار گیرد. در یک نگاه کلی و با واکاوی داستان­هایی که از این مؤلفه­ها سخن رفته­است می­توان گفت که تفاوتی بنیادین در نگاه دونویسنده به موضوعات مذکور وجود دارد. بنت­الهدی ملاک انتخاب را از نصوص مقدس و دستور شارع اتخاذ می­کند اما هدایت انسان را در هر انتخاب آزاد می­بیند. زن سنتی و خاصه مذهبی در نگاه هدایت موجودی خرافاتی و راضی به وضع موجود است اما بنت­الهدی باورهای مذهبی را عامل توانمندسازی و پویایی زنان می­داند. مقوله مرگ از نگاه صادق هدایت موهبتی است که انسان را به سوی اصالت می‌کشاند درحالی‌که از دیدگاه بنت‌الهدی، مرگ وسیله آزادی از دلبستگی و نیز راهیابی به زندگی ایمانی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
بهار و تابستان 1403
شهریور 1403
صفحه 219-242

  • تاریخ دریافت 12 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 05 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 09 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403