مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

2. بازآفرینی چند صدایی در رمان دلشاد اثر بشری خلفان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده
مفهوم چندصدایی که یکی از اصیل‌ترین نظریات میخائیل باختین، نظریه‌پرداز ادبی روس است، ظرفیت ژانر رمان را برای گنجاندن به صداهای متنوع و حتی متضاد واکاوی می‌کند. از نظر باختین، این ویژگی در دیگر ژانرهای ادبی یافت نمی‌شود. در یک رمان چندآوا، حس برابری به صدای شخصیت‌های مختلف اجازه می‌دهد که شنیده شود؛ آن‌ها نه تنها مجاز به بیان دیدگاه‌های خود هستند، بلکه حتی می‌توانند با نظر نویسنده مخالفت کنند. افزون بر این، گفت‌وگویی میان متن رمان چندصدا و آثار دیگر شکل می گیرد که باعث می‌شود صدای آن‌ها نیز پژواک یابد.این پژوهش با استفاده از یک روش توصیفی-تحلیلی، رمان دلشاد اثر بشری خلفان را از منظر نظریه باختین مورد بررسی قرار می‌دهد. بشری خلفان در این اثر، تصویری واقع‌گرا از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که در حال نقد ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی خود است. او با شکستن سلسله‌مراتب، به هیچ صدایی اجازه غلبه نمی‌دهد و خواننده را با دیدگاه‌های مختلف آشنا می‌کند. در این رمان، شخصیت‌ها هویت پیشین خود را طرد کرده و هویتی جدید می‌پذیرند. این ویژگی‌ها، همراه با نقش‌آفرینی نویسنده به عنوان سازمان دهندۀ صداها و نه یک تک‌صدا، به ایجاد متنی چندصدایی کمک می‌کند. ترکیب زمان و مکان و هم‌زمانی گذشته و حال، صداها را زنده‌تر و ملموس‌تر می‌سازد. و با توجه به مؤلفه های چندصدایی مطرح شده از سوی باختین، وجود این صداها و شواهدی دیگر مانند تعدد گفتمان ها و ایدئولوژی ها، بینامتنیت، کارناوال و کرونوتوپ در این رمان، آن را در دسته ی رمان های چندصدایی قرار داده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3
بهار و تابستان 1404
شهریور 1404
صفحه 23-48

  • تاریخ دریافت 09 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 17 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 14 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404