تحلیل گفتمان انتقادی، با تأکید بر پیوند میان زبان، قدرت و ایدئولوژی، رویکردی میان‌رشته‌ای برای واکاوی متون ادبی فراهم می‌آورد و امکان بررسی چگونگی بازنمایی و بازتولید روابط سلطه و مقاومت را در سطح سازوکارهای زبانی و گفتمانی میسر می‌سازد. داستان کوتاه «تفاح المجانین» اثر یحیی یخلف، نویسنده فلسطینی، که در بستر خشونت نهادینه و مقاومت جمعی در دهه ۱۹۸۰ روایت می‌شود، فضایی غنی برای کاربست این رویکرد فراهم می‌آورد. این پژوهش با هدف تبیین چگونگی بازنمایی قدرت، ایدئولوژی و روابط اجتماعی در این اثر و با روش توصیفی-تحلیلی، مبتنی بر الگوی سه‌سطحی نورمن فرکلاف (توصیف، تفسیر و تبیین) انجام شده است. در سطح توصیف، تحلیل انتخاب‌های واژگانی، الگوهای نحوی و سازمان متنی نشان می‌دهد که روایت، تقابل‌هایی چون خشونت و مقاومت را برجسته کرده و از طریق توزیع نقش‌های کنشگرانه، به بازنمایی هم‌زمانِ سلطه و کنش مقاومتی می‌پردازد. در سطح تفسیر، این سازوکارها در پیوند با بافت اجتماعی ـ سیاسی فلسطین در دهه ۱۹۸۰ معنا می‌یابند و به شکل‌گیری افق معنایی ویژه‌ای برای خواننده کمک می‌کنند. در سطح تبیین نیز روشن می‌شود که متن، از رهگذر طبیعی‌سازی برخی دلالت‌های دینی و روزمره و بازنمایی نمادینِ وابستگی، ترس و کنش جمعی، در بازتولید یا به چالش‌کشیدن ساختارهای قدرت و ایدئولوژی‌های مسلط نقش دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که «تفاح المجانین» صرفاً بازتاب واقعیت اجتماعی نیست، بلکه در فرایند معنا‌سازی و تولید گفتمان نیز مشارکت می‌کند و از خلال سازوکارهای زبانی، به بازنمایی و نقد روابط قدرت می‌پردازد.