مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

مطالعات میان رشته ای در زبان و ادبیات عربی

12.بررسی کنش ضدقهرمان در نظام کنشی-شوشی داستان عروسی زین اثر طیب صالح

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دانشگاه تربیت مدرس
2 گروه آموزشی زبان و ادبیات فرانسه
3 tarbiyat modarres professor
10.22034/jisall.2026.579026.1113
چکیده
. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با رویکرد انتقادی، شخصیت زین را در رمان «عروسی زین» اثر طیب صالح در چارچوب نشانه‌معناشناسی گفتمانی بررسی می‏کند. تحلیل حاضر بر مبنای دو نظام گفتمانی کنشی و شوشی استوار است و می‌کوشد نشان دهد چگونه زین میان برنامه‌های کنشیِ معطوف به دستیابی به ابژه ارزشی (ازدواج) و وضعیت‌های شوشیِ مبتنی بر حضور، عاطفه و کیفیت‌های بدنی در نوسان است زین در مقام ضدقهرمان، نه به سبب قضاوت اخلاقی، بلکه به دلیل گسست و تعلیقی که در پیوند او با ابژه ارزشی شکل می‌گیرد، قابل فهم است؛ سوژه‌ای که ناکامی‌ها، گسست‌ها و رفتارهای پیش‌بینی‌ناپذیرش سازوکار اصلی تولید معنا را در روایت فراهم می‌سازد. این مطالعه با توجه به بافت اجتماعی–فرهنگی سودان دهه ۱۹۶۰، نشان می‏دهد که زین در مقایسه با شخصیت‌هایی چون حنین و نعیمه، تجسم سوژگی سیال و ناپایدارِ حاصل از تنش‌های هویتی و ارزشی است؛ در حالی‌که دو شخصیت اخیر، نماینده الگوهای مستقرتر کنشی یا احساسی‌اند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که تقاطع دو نظام گفتمانی و تغییرات ریتم شوشی در لحظه‌های کلیدی روایت ـ به‌ویژه در تجربه نعره، هیجان و رستگاری نهایی ـ جایگاه معنایی زین را تثبیت و امکان خوانشی تازه از کارکرد ضدقهرمانانه او در ساختار روایی رمان فراهم می‏کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 2، شماره 2
پاییز و زمستان 1404
اسفند 1404

  • تاریخ دریافت 28 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 31 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 02 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1404