روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

12.بررسی کنش ضدقهرمان در نظام کنشی–شوشی گرماس در رمان «عرس الزین» اثر طیب صالح

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استاد، گروه زبان فرانسه، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
10.22034/jisall.2026.579026.1113
چکیده
رمان «عرس الزین» اثر طیب صالح از آثار شاخص ادبیات معاصر عربی است که با بازنمایی زندگی اجتماعی و فرهنگی روستاهای سودان، ساختاری نمادین و چندلایه از روابط انسانی ارائه می‌دهد. شخصیت زین در این روایت، به دلیل رفتارهای غیرمتعارف، موقعیت اجتماعی خاص و شیوه تعامل با دیگران، از الگوی قهرمان کلاسیک فاصله می‌گیرد و در قالب شخصیتی نزدیک به ضدقهرمان ظاهر می‌شود. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد نشانه‌معناشناسی مکتب پاریس و با استفاده از الگوی کنشی گرماس، به بررسی کنش‌های شخصیت زین در پیوند با نظام کنشی و نظام شوشی در این داستان می‌پردازد. روش پژوهش توصیفیتحلیلی است و داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که کنش‌های زین در بسیاری از موارد از الگوی متعارف قهرمانانه پیروی نمی‌کند و رفتارهای او به صورت نوعی گسست در نظم روایی ظاهر می‌شود. این گسست‌ها، به‌ویژه در لحظاتی مانند نعره‌های ناگهانی زین، سبب ایجاد تنش معنایی در روایت شده و زمینه گذار از یک وضعیت معنایی به وضعیت دیگر را فراهم می‌آورد. در نتیجه، شخصیت زین نه‌تنها در سطح نظام کنشی نقش مهمی در پیشبرد روایت دارد، بلکه در سطح نظام شوشی نیز با ایجاد ریتم‌های عاطفی و تنشی، در شکل‌گیری معنا و دگرگونی روابط روایی داستان نقش اساسی ایفا می‌کند.
کلیدواژه‌ها

دوره 2، شماره 2
پاییز و زمستان 1404
اسفند 1404
صفحه 271-299

  • تاریخ دریافت 0-873 فروردین 786
  • تاریخ بازنگری 0-862 فروردین 786
  • تاریخ پذیرش 0-841 فروردین 786
  • تاریخ انتشار 06 خرداد 1405