پُل وِرث (1999)، یکی از نظریه‌پردازان مهم در حوزۀ ادبیات و نقد آن است. وی، رویکرد «جهان متن» را مطرح کرده که بر تعامل متون، بافت‌های فرهنگی‌اجتماعی و تجارب خواننده تأکید دارد و به تحلیل‌های بین‌متنی و تنوع معنایی در ادبیات می‌پردازد. این پژوهش با رویکردی بین رشته‌ای و بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان جهان متن وِرث به تحلیل ساختار معنایی و جهان‌های گفتمانی موجود در دعای اول صحیفۀ سجادیه پرداخته و اهمیت آن در مفاهیم و پیام‌های نهفته در متن دعا می‌باشد. این پژوهش می‌کوشد با هدف بهره‌ از این نظریه که چارچوبی شناختی در جهت تحلیل فضای مفهومی گفتمان فراهم می‌آورد، لایه‌های پنهان این دعا را آشکار نموده و نشان دهد که خوانش سطحی متن، تنها «نمود» را می‌بیند در حالی‌که تحلیل جهان‌های متن، «بود» و «ساخت» معنا را آشکار می‌نماید. این پژوهش برای نخستین بار، تحلیل دعای اول صحیفه را از سطح توصیف مضامین به سطح تحلیل سازوکارهای زبانی‌شناختی ارتقا داده‌است. فرضیۀ اصلی آن، این است که دعای اول صحیفۀ سجادیه، ساختاری چندلایه دارد که در آن جهان‌های مختلف با یکدیگر در تعامل هستند. یافته‌ها و نتایج پژوهش حاکی از آن‌است که «عالم برزخ» در این دعا مانند جهانی موازی و واقعی و نه فرضی حضور یافته که مرزهای نظریه ورث را می‌آزماید و ضرورت بسط آن‌را برای تحلیل متون دینی نشان می‌دهد. هم‌چنین کاربست نظریه ورث بر دعای اول، برخلاف خوانش عادی که تنها «تکرار باورها» را می‌بیند، شبکه‌ای از روابط تعاملی یعنی شفاف، انعکاسی و تقویمی میان جهان‌های گفتمان و جهان‌های فرعی را آشکار ساخته‌است.