روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

روایت‌پژوهی میان‌رشته‌ای در زبان و ادبیات عربی

بازآفرینی هویت ملی فلسطینی در آینۀ تاریخ با تکیه بر نظریۀ پسااستعماری هومی بابا: مطالعۀ موردی رمان «قناع بلون السماء» از باسم خندقچی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
3 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند. بیرجند، ایران.
10.22034/jisall.2026.599602.1179
چکیده
نقد پسااستعماری، با پیوند میان ادبیات و مطالعات فرهنگی، رویکردی میان‌رشته‌ای برای واکاوی آثار ادبی فراهم می‌آورد و امکان بررسی تاریخ به‌عنوان عرصۀ منازعه و مقاومت بر سر هویت ملی در ساختار روایت را میسر می‌سازد. در این راستا، رمان «قناع بلون السماء» باسم خندقچی، نویسندۀ معاصر فلسطینی، با بازنمایی تاریخ، ظرفیت مناسبی برای چنین خوانشی دارد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف واکاوی تاریخ در عناصر روایی رمان مذکور و تبیین نقش آن در بازتعریف هویت ملی، در سطح میان‌رشته‌ای انجام شده است. بدین منظور، مؤلفۀ تاریخ در پی‌رنگ، شخصیت‌پردازی، درون‌مایه و زمان روایت بررسی و مفاهیم تقلید، دورگیت و فضای سوم نظریۀ پسااستعماری هومی بابا، به‌عنوان مفاهیمی برای تحلیل هویت و تبیین چگونگی مقاومت در برابر سلطه، به‌کار گرفته شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد تاریخ در پی‌رنگ به محور شکل‌گیری روایت و زمینه‌ساز مقاومت سوژۀ بومی تبدیل می‌شود؛ در شخصیت‌پردازی، قرار گرفتن شخصیت‌ها در فضای سوم به شکل‌گیری هویت دورگه و تقلید از عناصر سلطه در جهت مقاومت می‌انجامد؛ درون‌مایه، با برجسته‌سازی تحریف تاریخ، زمینه‌ساز مقاومت در برابر روایت‌های سلطه می‌شود؛ و زمان روایت، با پیوند گذشته و حال، نشان‌گر پویایی هویت ملی است. همچنین، این بازنمایی با به‌چالش‌کشیدن تاریخ رسمی سلطه، به مقاومت و بازتعریف هویت فلسطینی می‌انجامد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 08 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 29 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 31 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1405